Page 106 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ
P. 106
104 จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร
และพิธีต่อท่าร�าเพลง หน้าพาทย์องค์พระพิราพ” ธ�ารงจารีตตามประเพณีอันศักดิ์สิทธิ์ดีงามแต่โบราณ เต็มตามต�ารา
ณ ศาลาดุสิดาลัย พระต�าหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต เมื่อวันพฤหัสบดี ที่ ๒๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๒๗
ความสมบูรณ์แห่งประธานประกอบพิธีไหว้ครูโขนละคร ของวิชานาฏดุริยางคศิลป์ของสถาบันการศึกษาของชาติไทย
จึงธ�ารงความศักดิ์สิทธิ์ในวิชาการอย่างยั่งยืนคู่แผ่นดิน นอกจากนี้ได้พระราชทานค�าแนะน�าเกี่ยวกับพัฒนาการแต่งหน้า
และปรับปรุงเครื่องแต่งกายโขนละครอันแสดงความเป็นชาติที่มีศิลปะการแสดงสูงส่ง
(๒) โน้ตเพลงไทย
เพลงไทยคือมรดกทางภูมิปัญญาที่บรรพชนไทยสร้างสรรค์ไว้อย่างต่อเนื่องยาวนาน มีความไพเราะเป็นเอกลักษณ์
ที่แสดงถึงความเจริญทางศิลปะทัดเทียมกับนานาอารยประเทศ สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือเพลงไทยไม่มีการบันทึกโน้ตไว้เป็น
มาตรฐาน เพราะสืบต่อด้วยวิธีจดจ�า และแต่ละเพลงจะมีทางเฉพาะของครูผู้สอน ด้วยเหตุนี้ เมื่อพุทธศักราช ๒๕๐๔
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร จึงมีพระราชด�าริให้จัดท�าโน้ตเป็นมาตรฐาน เพื่อการ
เรียนรู้อย่างถูกต้อง ได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ให้กรมศิลปากรจัดพิมพ์ “หนังสือโน้ตเพลงไทย” เผยแพร่
ให้เป็นหลักฐานมรดกทางภูมิปัญญาของแผ่นดิน เพื่อประโยชน์ในการศึกษาเรียนรู้และการบรรเลง สิ่งส�าคัญอีกประการ
หนึ่ง คือ มีพระราชด�าริให้ท�าการวิจัยมาตรฐานความถี่ของเสียงเครื่องดนตรีไทย
(๓) การอนุรักษ์ภาพจิตรกรรมฝาผนัง
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร คือ อัครศิลปิน ที่ทรงรอบรู้เชี่ยวชาญใน
งานช่างและศิลปะทุกประเภท ทรงลึกซึ้งในงานศิลปกรรมประจ�าชาติโดยเฉพาะศิลปะไทยประเพณี ที่แสดงเอกลักษณะ
ความงดงามที่บรรพชนไทยสร้างสรรค์ไว้ ณ ผนังพระอุโบสถ พระวิหาร ซึ่งมีกระบวนการสร้างสรรค์ที่ไม่เหมือนชาติใด
ทรงบันทึกภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ที่เขียนไว้รอบพระระเบียงพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม
ในพระบรมมหาราชวัง ตั้งแต่พุทธศักราช ๒๔๘๙ เป็นภาพถ่ายขาวด�า และทรงน�าออกเผยแพร่ในนิตยสารต่างประเทศ
หลายครั้ง เป็นการประกาศงานศิลปกรรมประจ�าชาติของชาวไทยให้ชาวโลกได้รับรู้ ภาพฝีพระหัตถ์ที่ทรงถ่ายไว้แสดง
พระปรีชาสามารถอย่างยิ่ง ทรงชักจูงศิลปินให้ช่วยกันธ�ารงรักษารูปแบบศิลปกรรมโบราณไว้ให้เป็นเอกลักษณ์ชาติ
ดังเช่นมีพระราชด�าริให้ปรับปรุงภาพจิตรกรรมฝาผนังบริเวณช่องหน้าต่างของพระพุทธรัตนสถาน ในพระบรมมหาราชวัง
ชั้นใน จ�านวน ๘ ช่อง และการอนุรักษ์ภาพจิตรกรรมฝาผนังรอบพระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดารามให้งดงามตราบ
ปัจจุบันสืบไป
โครงการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง ตามแนวพระราชด�าริ
พระพุทธรัตนสถาน
พระพุทธรัตนสถาน เป็นพระอุโบสถ ในเขตพระราชฐานชั้นใน ตั้งอยู่ในบริเวณสวนศิวาลัย ด้านทิศตะวันตก
ของพระที่นั่งบรมพิมาน สร้างขึ้นในรัชกาลที่ ๔ ผนังด้านเหนือและใต้ถูกสะเก็ดระเบิดช�ารุดเมื่อสงครามโลกครั้งที่ ๒
ซ่อมเสร็จในรัชกาลที่ ๘ ครั้นถึงรัชกาลที่ ๙ ได้เขียนซ่อมภาพจิตรกรรมฝาผนังบริเวณช่องหน้าต่างทั้งด้านเหนือและ
ด้านใต้ ๘ ช่อง ต่อมาพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร มีพระราชด�าริให้ถอดภาพจาก
ช่องหน้าต่างทั้งหมดออก แล้วเขียนใหม่ด้วยกระบวนการอย่างโบราณ เช่น การใช้สี การตกแต่งสิ่งแวดล้อม สถาปัตยกรรม
การละเล่น ด�าเนินเรื่องตามประวัติศาสตร์ที่พระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ทรงเกี่ยวข้องกับพระพุทธรัตนสถาน ทรงตรวจ
สอบแบบร่าง ๔ ครั้ง จึงโปรดให้เขียนลงผนังได้ ลักษณะพิเศษที่มีพระราชประสงค์คือ เขียนรูปบุคคลให้เหมือนจริงตาม
เหตุการณ์ ส�าเร็จในพุทธศักราช ๒๕๔๓ จิตรกรรมฝาผนังพระพุทธรัตนสถานจึงเป็นทั้งงานอนุรักษ์ศิลปกรรมโบราณและ
การสร้างสรรค์แนวใหม่ในการเขียนภาพบุคคล พระปรีชาสามารถในงานศิลปกรรมไทยครั้งนี้ จึงยกย่องจิตรกรรมฝาผนัง
พระพุทธรัตนสถานเป็นศิลปกรรมรัชกาลที่ ๙
104
