Page 296 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ
P. 296
294 จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร
ศีล หมายถึงความประพฤติดีงาม คือ ความส�ารวมกายและวาจา มีความสุจริตเป็นที่ตั้ง รักษาเกียรติคุณให้เป็นแบบอย่าง
และเป็นที่เคารพนับถือของประชาชนและราษฎร
พระราชกรณียกิจอันส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ การทรงศีล หรือการสังวรรักษาพระอาการทางพระวรกาย
และพระวาจาให้สะอาดปราศจากโทษอันควรครหา ทรงประพฤติพระราชจริยวัตรทั้งในการปกครอง อันได้แก่ กฎหมายและนิติราช
ประเพณี และในทางศาสนาอันได้แก่ เบญจศีลอย่างบริสุทธิ์
พระองค์ทรงเป็นพุทธมามกะ และเป็นองค์เอกอัครศาสนูปถัมภก มีพระราชศรัทธาในพระบวรพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่ง
ทรงผนวชเพื่อการศึกษา และปฏิบัติพระธรรมวินัยอย่างเคร่งครัด เพื่ออุทิศพระราชกุศลพระราชทานแก่ปวงชนชาวไทย และเมื่อทรงลาผนวช
ก็ยังทรงเคร่งครัดในการปฏิบัติตามค�าสอนของพระพุทธศาสนาอยู่เนืองนิตย์ ทรงศีลบริสุทธิ์ และทรงมีพระราชปฏิสันถารสนทนาธรรมะ
กับเจ้าพระคุณสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก และพระเถระผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบอยู่เสมอ
กลิ่นแห่งศีลของพระองค์หอมฟุ้งทวนลมไปทั่วทิศานุทิศทั้งภายในและภายนอกพระราชอาณาจักร ก็เพราะพระองค์ทรงปฏิบัติ
ทศพิธราชธรรมข้อที่ ๒
การบริจาค หมายถึงการเสียสละความสุขส�าราญ หรือประโยชน์ส่วนตนเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน และความสงบเรียบร้อย
ของบ้านเมือง
พระราชกรณียกิจส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ ทรงเสียสละความส�าราญส่วนพระองค์ ทรงอุทิศก�าลังพระวรกาย
เสด็จพระราชด�าเนินไปยังท้องถิ่นทุรกันดารและห่างไกลความเจริญ ด้วยความมุ่งมั่นเพื่อดูแลทุกข์สุขของประชาชน
พระองค์เสด็จพระราชด�าเนินพร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ไปในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ เพื่อทรงเยี่ยมเยียนราษฎรทุกหมู่เหล่า
แม้หนทางจะทุรกันดารล�าบากเพียงใดก็มิทรงย่อท้อ พร้อมทั้งทรงศึกษา และหาแนวทางแก้ไขปัญหาในพื้นที่ เพื่อความอยู่ดีกินดีของ
ประชาชน
ในด้านการสงเคราะห์ ได้ทรงสละพระราชทรัพย์ และสิ่งของจ�านวนมากจนสุดที่จะประมาณได้ เพื่อดับความทุกข์ยากของ
พสกนิกรในยามประสบภัยพิบัติและในถิ่นทุรกันดาร
ทรงสละพระราชทรัพย์เพื่อพัฒนาการศึกษาให้แก่เยาวชน โดยโปรดให้มีโครงการจัดตั้งโรงเรียนในถิ่นยากจนต่าง ๆ โครงการ
สารานุกรมไทยส�าหรับเยาวชน และทุนอานันทมหิดลเพื่อส่งเสริมนักเรียนไทยไปศึกษาต่างประเทศ เป็นต้น ทั้งหมดนี้คือตัวอย่างของ
พระราชกรณียกิจที่แสดงออกถึงการบ�าเพ็ญทศพิธราชธรรม ข้อบริจาค คือ ความเสียสละส่วนตนเพื่อประโยชน์ส่วนรวม
ความซื่อตรง หมายถึงความซื่อตรงต่อความสัตย์ ความจริง ไร้มายา ปฏิบัติภารกิจโดยสุจริต มีความจริงใจ ไม่หลอกลวง
พระราชกรณียกิจส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ทรงด�ารงไว้ซึ่งความถูกต้องตามศีลธรรม ไม่ทรงประพฤติผิด
พระราชจริยานุวัตร ทรงอุปถัมภ์ยกย่องคนที่มีความชอบ ทรงบ�าราบคนที่มีความผิด โดยปราศจากอคติ โดยไม่คลาดจากความยุติธรรม
และทรงรับฟังปัญหาของทวยราษฎร์ด้วยพระองค์เอง
พระองค์ทรงปฏิบัติทศพิธราชธรรมข้ออาชชวะ เพราะทรงมีความซื่อสัตย์สุจริตด้วยพระองค์เองด้วยและทรงสอนให้คนอื่นซื่อสัตย์
ด้วย ดังพระกระแสพระราชด�ารัสเกี่ยวกับการพัฒนาชนบท เมื่อ พุทธศักราช ๒๕๑๒ ที่ว่า “การพัฒนาชนบทเป็นงานส�าคัญมีงานมาก
เป็นงานที่จะต้องท�าด้วยความบริสุทธิ์ใจ มิใช่มุ่งที่จะหากินด้วยวิธีการใด ๆ ใครอยากจะหากินขอให้ออกจากต�าแหน่งไปท�าการค้าดีกว่า
เพราะถ้าท�าผิดพลาดไปแล้วบ้านเมืองจะล่มจม และเมื่อบ้านเมืองเราล่มจมแล้วเราอยู่ไม่ได้ ก็เท่ากับเสียหมดทุกอย่าง”
เหล่านี้ คือตัวอย่างพระราชกรณียกิจทรงแสดงออกถึงการบ�าเพ็ญทศพิธราชธรรมข้ออาชชวะ คือความซื่อตรง
ความอ่อนโยน หมายถึงความสุภาพอ่อนโยน ความมีกิริยาอันสุขุมไม่ถือตัว อ่อนน้อมถ่อมตน แต่ทรงความสง่างามอย่าง
เต็มเปี่ยม
พระราชกรณียกิจส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ การเสด็จเยี่ยมเยียนราษฎรในแต่ละพื้นที่ จะทรงมีสัมมาคารวะ
ต่อผู้อาวุโส และทรงสุภาพอ่อนโยนต่อบุคคลทั้งหลาย ไม่ทรงถือพระองค์ ทรงน้อมพระวรกายเข้าหาประชาชนอย่างใกล้ชิด
พระองค์ทรงเป็นผู้น�าที่ประทับอยู่ในดวงใจของทุกคน ทรงเป็นศูนย์รวมดวงใจของคนในชาติ เพราะพระองค์ทรงมีพระราช
อัธยาศัยเปี่ยมล้นไปด้วยมัททวะ คือความอ่อนโยน ดังภาษิตที่ว่า “ผู้ดีที่สุดจะสุภาพที่สุด ผู้ที่เข้มแข็งที่สุดจะอ่อนโยนที่สุด”
ความเพียร หมายถึงการบ�าเพ็ญเพียร กล่าวคือ มีความมุ่งมั่นในการบ�าเพ็ญกิจให้บริบูรณ์ด้วยความเพียรอยู่เนืองนิตย์
