Page 297 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ
P. 297
พระราชพิธีทรงบำาเพ็ญพระราชกุศลถวายพระบรมศพ 295
ตลอดถึงมีความอุตสาหะอันแรงกล้าในกุศล ระวังบาปความชั่วไม่ให้เกิดขึ้น และการก�าจัดบาปความชั่วอกุศลที่เกิดขึ้นแล้วให้เสื่อมสูญไป
พระราชกรณียกิจส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ ทรงตั้งพระราชหฤทัยปฏิบัติภารกิจให้เป็นไปด้วยดี โดยปราศจาก
ความเกียจคร้าน และเอาพระราชหฤทัยใส่ในการดูแลพระราชอาณาเขตและประชาชนให้มีความสุข ปราศจากอันตราย พระองค์ไม่ทรง
หวั่นเกรงต่อปัญหาอุปสรรคใด ๆ ทรงมีพระราชหฤทัยมุ่งมั่น เสด็จพระราชด�าเนินด้วยพระบาทไปในที่ทุกหนทุกแห่ง เพื่อบ�าบัดทุกข์
บ�ารุงสุขแก่พสกนิกร ทั้งคันนาทั้งป่าเขา หรือถิ่นทุรกันดาร ก็มิทรงย่อท้อ พระเกียรติคุณในข้อนี้เป็นที่ภาคภูมิใจและชื่นชมยินดีของคนไทย
ทั้งชาติ ก็เพราะพระองค์ทรงปฏิบัติทศพิธราชธรรมข้อที่ ๖
ความไม่โกรธ หมายถึงการไม่แสดงความโกรธให้ปรากฏ ไม่พยาบาทมุ่งร้ายผู้อื่น แม้จะลงโทษผู้กระท�าความผิดก็เป็นไป
อย่างยุติธรรม
พระราชกรณียกิจส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ ทรงมีพระอุปนิสัยเยือกเย็น แม้มีเหตุที่อาจจะท�าให้ทรงพิโรธ
แต่ทรงข่มเสียให้สงบลงได้ ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจด้วยความสุขุม ไม่ทรงกริ้ว ไม่ทรงโกรธ ด้วยทรงพระเมตตาอยู่เสมอ และไม่ทรง
ปรารถนาจะก่อเวรก่อภัยแก่ผู้ใด
พระองค์เสด็จพระราชด�าเนินทรงเยี่ยมผู้ได้รับบาดเจ็บจากการต่อสู้ในเหตุการณ์ขัดแย้งและการก่อความไม่สงบ โดยมิได้
ทรงมองว่าเป็นผู้ร้ายประการใด แต่หากทรงเห็นว่าทุกฝ่ายล้วนเป็นพสกนิกรของพระองค์ทั้งสิ้น
การที่ประเทศไทยมีพระมหากษัตริยาธิราช ผู้ทรงบ�าเพ็ญอักโกธบารมี หรือความไม่โกรธได้อย่างมั่นคงเช่นนี้ จึงท�าให้ประเทศไทย
สามารถรักษาสัมพันธไมตรีอันดีกับนานาประเทศไว้ได้ตลอดมา พระเกียรติคุณในข้อนี้ จึงเป็นที่ชื่นชอบของชาวไทยและชาวต่างประเทศยิ่งนัก
ความไม่เบียดเบียน หมายถึงความไม่เบียดเบียน ไม่กดขี่ข่มเหงผู้อื่น มีความเมตตากรุณา ไม่ปรารถนาจะก่อทุกข์กับผู้ใด
พระราชกรณียกิจส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ การดูแลประชาชนดังบิดาปกครองบุตร คือ ทรงมีความรัก
ความห่วงใย ไม่เบียดเบียนประชาชน เปี่ยมด้วยพระเมตตา ทรงถือเอาทุกข์ของราษฎรประดุจทุกข์ของพระองค์ ทรงหาหนทางขจัดทุกข์นั้น
จึงทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่เคารพรักของพสกนิกรชาวไทยทั้งมวล
พระองค์ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตา ทรงไม่มีความเบียดเบียนในพระราชหฤทัย ทรงบ�าเพ็ญอวิหิงสาบารมี แผ่ไพศาลไปทั่วทุกหน
ทุกแห่ง ทรงปกป้องคุ้มครองชีวิต ไม่ว่ามนุษย์หรือสรรพสัตว์ทุกชนิดบนพื้นแผ่นดินไทย แม้พระราชวังอันเป็นที่ประทับ ยังเป็นที่อาศัยของ
เหล่านกกาที่หนีร้อนมาพึ่งเย็น ด�ารงอยู่ได้ด้วยความปลอดภัยและร่มเย็น
ความอดทน หมายถึงความอดทนต่ออุปสรรคทั้งปวง และอดกลั้นต่อค�าเสียดสีที่มากระทบโดยไม่หวั่นไหว และบ�าเพ็ญกิจ
ด้วยความวิริยอุตสาหะอยู่เสมอ
พระราชกรณียกิจส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ ทรงอดทนต่อความเหน็ดเหนื่อย หรือทุกขเวทนาอันเกิดแก่
พระวรกาย และทรงมีพระขันติ ทรงงดโทษผู้กระท�าผิดล่วงพระราชอาชญาตามสมควร ทั้งไม่ทรงย่อท้อ ไม่หมดก�าลังพระราชหฤทัย
และไม่ทรงละทิ้งการสร้างความอยู่ดีกินดีให้แก่ประชาชน
พระองค์เสด็จพระราชด�าเนินเยี่ยมเยียนราษฎร แม้ในถิ่นทุรกันดารที่ทรงล�าบาก ก็ไม่ทรงย่อท้อ ทรงอดทนต่อความทุกขเวทนา
ความล�าบากตรากตร�าพระวรกายต่าง ๆ เพื่อทรงบ�าบัดทุกข์บ�ารุงสุขให้แก่พสกนิกรทุกแห่งหน เหล่านี้ คือตัวอย่างแห่งพระราชกรณียกิจ
ที่แสดงออกถึงการบ�าเพ็ญพระขันติธรรม คือความอดทน
ความไม่ท�าผิด หมายถึงความไม่คลาดจากธรรม กล่าวคือมีความยุติธรรม ความเที่ยงธรรม รักษาความเป็นธรรมไม่ให้แปรผัน
จากความเป็นจริง และไม่ยินดียินร้ายต่ออ�านาจหรืออคติทั้งปวง ด�ารงอยู่ในพระราชจริยวัตรของพระมหากษัตริย์อย่างแท้จริง
พระราชกรณียกิจส�าคัญอันแสดงถึงพระคุณธรรมข้อนี้ ได้แก่ ทรงซื่อตรงในฐานะที่ทรงเป็นพระประมุข ด�ารงอยู่ในความสัตย์
ทรงซื่อตรงต่อพระราชสัมพันธมิตรและอาณาประชาราษฎร์ ทรงมีความยุติธรรมอันบริสุทธิ์
พระองค์ทรงมีความซื่อตรง ตั้งมั่นไม่หวั่นไหวต่อเหตุการณ์ต่าง ๆ ทรงใช้พระราชอ�านาจตุลาการอย่างเที่ยงตรง ทรงขจัดปัดเป่า
ทุกข์เข็ญ ความอยุติธรรมทั้งหลายในแผ่นดินให้หมดสิ้นไปด้วยพระราชปรีชาสามารถ และก�าลังพระสติปัญญา ซึ่งคุณธรรมข้ออวิโรธนะ
ความไม่ท�าผิดนี้ เนติบัณฑิตยสภา ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ยึดถือเป็นปรัชญาแห่งองค์กรสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน
พระองค์ทรงมีพระราชจริยวัตรและพระราชกรณียกิจเพื่อเกื้อกูลเหล่าประชาราษฎร์เสมอมา รอยเบื้องพระยุคลบาทของพระองค์
นั้น ได้ประทับทั่วทั้งแผ่นดินไทย แม้ในถิ่นทุรกันดารก็มิได้ทรงหวั่นหวาดประการใด เพราะได้ทรงยึดมั่นในความทุกข์สุขของประชาชน
เป็นที่ตั้ง พระราชกรณียกิจนานัปการล้วนเป็นข้อประจักษ์อยู่ว่า พระองค์ถึงพร้อมด้วยทศพิธราชธรรมอย่างสมบูรณ์
